(TBMK) – Thời điểm này, nhiều cửa hàng bắt đầu bày bán đa dạng nhiều chủng loại bánh, mứt để phục vu nhu cầu tiêu dùng tết. Bên cạnh những sản phẩm có thương hiệu, tiêu chuẩn thì vẫn còn nhiều mặt hàng “3 không” (không nhãn mác, hạn sử dụng, nhà sản xuất) được bày bán tràn lan, thu hút “thượng đế”. Chính thói quen tiêu dùng thờ ơ với sức khỏe này đã làm bánh, mứt… “bẩn” xuất hiện tràn lan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người sử dụng.

BÀY BÁN TRÀN LAN

Những ngày giáp tết thị trường bánh mứt trở nên sôi động, đa dạng để đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng. Tuy nhiên, các mặt hàng này lại không rõ nguồn gốc xuất xứ, thành phần và hạn sử dụng lại được bày bán công khai, tràn lan. Mất vệ sinh an toàn vệ sinh thực phẩm tiềm ẩn nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Dạo quanh một số khu chợ tại TP. HCM như: chợ Lớn (quận 5), chợ Bà Chiểu (quận Bình Thạnh), chợ Phạm Văn Hai (quận Tân Bình),… nhộn nhịp kẻ bán người mua sản phẩm đặc trưng phục vụ tết. Cụ thể, bánh mứt với nhiều chủng loại được trưng bày bắt mắt, đa dạng về màu sắc và mẫu mã. Tất cả được đựng trong túi ni-lông lớn (khoảng 10-20kg) chờ… “thượng đế” dùng tay trần để niếm thử và lựa. Nhiều túi ni-lông đựng các loại bánh, mứt còn tràn ra tận mặt đường. Thậm chí, những cây lạp xưởng không được che chắn được treo trước cửa tiệm để “tắm” gió bụi mỗi ngày, trông rất mất vệ sinh.

Bánh mứt “3 không” bày bán tràn lan (ảnh chụp sáng 13-1-2019 tại chợ Bà Chiểu).

Theo tìm hiểu của chúng tôi, giá các mặt hàng cũng dao động tùy từng nơi bán. Thời điểm này, chủ yếu gồm có các loại bánh, mứt, kẹo, hạt dưa, xí muội, hạt bí, hướng dương,… với giá từ vài chục đến vài trăm ngàn một kg. Ngoài các sản phẩm đặc trưng tết, năm nay còn xuất hiện rất nhiều loại khô (bò, gà, tôm,…), bánh trán trộn để trong túi ni-lông to mang thương hiệu “3 không” thu hút nhiều khách hàng. “Tôi chuẩn bị mua hàng về dự trữ bán tết, nhưng ghé chợ thấy đủ chủng loại, màu sắc, mẫu mã. Cái nào cũng bắt mắt nhưng không biết chất lượng thế nào vì đều đựng trong túi ni-lông lớn, để tràn ra đường, không thấy nhãn mác và hạn sử dụng gì hết”, chị Phùng Thị Hồng Muội (35 tuổi, quê Long An) đứng tần ngần trước một cửa tiệm tại chợ Lớn nói.

Thời điểm này, tại các vùng ven, một số cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini,… bắt đầu bày bán một số loại thực phẩm tết phục vụ nhu cầu tết của người dân. Chúng tôi ghé vào một cửa tiệm tạp hóa trên đường Tô Ký (quận 12) để tìm hiểu. Trong tiệm chỉ xuất hiện vài mặt hàng nhỏ lẻ gồm các loại hạt (dưa, hướng dương và bí) và một số kẹo, mứt được đựng trong những bịch ni-lông trắng, dựng sát vào nhau. Theo lý giải của chủ tiệm, đây là những mặt hàng “nằm”, có thể bán từ từ đến tết, không sợ hư hỏng. Nhìn những món bánh kẹo nhiều màu sắc được gói sơ sài trong từng miếng bọc ni-lông nhỏ, không có nhãn mác, xuất xứ hay hạn sử dụng khiến chúng tôi không khỏi e ngại. Thấy vậy, chủ tiệm trấn an: “Tuy không nhãn mác nhưng tôi lấy từ mối quen, đảm bảo, bán mấy chục năm nay thấy có ai phàn nàn, phản ánh gì đâu. Với lại ăn có mấy ngày tết chứ có phải ăn mỗi ngày đâu mà lo. Bây giờ chưa phải là lúc cao điểm của những mặt hàng tết này nên mình chỉ lấy lai rai vài món bán kiếm lời thôi. Khoảng đến gần cuối tháng thì những loại này mới bán chạy, vì người lao động xa quê mua quà tết về cho người thân”.

Bánh mứt được chứa trong túi ni-lông thu hút người lao động nghèo vì giá rẻ

BIẾT BẨN, VẪN ĂN?

Tại chợ Hạnh Thông Tây (Gò Vấp), thấy một người phụ nữ ngoài 40 đang hào hứng thử mứt dừa trong túi ni-lông trắng nên tôi hỏi nhỏ. “Mứt không thấy để nhãn mác gì hết, không biết ăn có đảm bảo không nữa”. Nghe vậy, chị ta thản nhiên nhìn tôi rồi nói “Ai cũng ăn vậy mà có sao đâu, nếu có chắc người ta phải dẹp tiệm rồi. Với ăn có mấy ngày tết thì có làm sao đâu”. Nói xong, chị chọn tiếp thêm mứt mảng cầu và mứt kiwi rồi tính tiền ra về.

Từ nhiều năm nay, do tình trang cơ giới hóa nông nghiệp thay thế lao động chân tay nên nhiều người không trình độ, sống bằng nghề làm thuê từ đồng ruộng bị mất việc. Để kiếm kế sinh nhai, nhiều người chọn tha phương, phiêu dạt về các khu công nghiệp để mưu sinh. Chính vì vậy, cứ mỗi dịp tết đến xuân về, người lao động lại tìm mua quà tết để mang về quê chung vui cùng gia đình. Do nhu cầu kinh tế eo hẹp nên họ thường chọn mua quà giá rẻ. Nắm bắt tâm lý đó, nhiều cơ sở nhỏ lẻ “tranh thủ” kiếm lợi bằng cách chế biến những loại thực phẩm tết không đảm bảo vệ sinh để hạ giá thành bán cho người lao động nghèo.

“Mấy năm nay, nghe báo đài nói thực phẩm bẩn không nhãn mác, nguy hiểm sức khỏe hoài. Nhưng tiền lượng vài triệu mỗi tháng còn không đủ sống, chúng tôi làm gì có tiền mà mua bánh, kẹo có thương hiệu, giá cao. Nếu không mua bánh, mứt rẻ thì chả lẽ về tết tay không, mỗi năm có một lần tết thôi mà”, chị Hoa (34 tuổi, quê Trà Vinh) – một công nhân đang làm tại khu công nghiệp Tân Bình cho biết. Điều đáng xót xa, đây không chỉ là tâm tư của chị Hoa mà còn là của nhiều người lao động xa xứ khác.

Dương Châu

Authors