(TBMK) - Năm 2007, miền Tây Nghệ An được tổ chức UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển (DTSQ) thế giới. Đây không chỉ là Khu DTSQ lớn nhất Việt Nam, có giá trị về khoa học, môi trường mà còn mang đậm bản sắc văn hóa, nhân văn và lịch sử cần được bảo tồn và phát triển.

Miền Tây Nghệ An là khu vực duy nhất của miền Trung còn lại một diện tích lớn rừng nguyên sinh đang được bảo vệ tốt, đặc biệt là khu vực dọc biên giới Việt – Lào. Trong Khu DTSQ, động vật nguy cấp, quý hiếm có 25 loài thuộc Sách đỏ Việt Nam 2007, 23 loài Sách Đỏ IUCN 2013, 25 loài CITES 2006; Thực vật có 3.961 loài, trong đó nguy cấp, quý hiếm có 9 loài thuộc Sách đỏ Việt Nam 2007; 9 loài Sách Đỏ IUCN 2013; 3 loài CITES 2006.

Vườn Quốc gia Pù Mát – 1 trong 3 vùng lõi của Khu DTSQ thế giới miền Tây Nghệ An

Khu DTSQ thế giới miền Tây Nghệ An có tính đa dạng sinh học cao, hệ sinh thái và nhiều nguồn gen quý. Khu có ba vùng lõi là: Vườn quốc gia Pù Mát, Khu BTTN Pù Huống và Khu BTTN Pù Hoạt. Các vùng này được duy trì hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học và tài nguyên.

Cùng với đó, nơi đây còn là ngôi nhà chung của 6 dân tộc anh em sinh sống lâu đời. Các dân tộc vẫn lưu giữ, phát huy được giá trị văn hóa truyền thống độc đáo với các di tích lịch sử – văn hóa quan trọng gắn với quá trình phát triển. Ngoài ra, khu vực này có tiềm năng, lợi thế lớn cho phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, cộng đồng…

Trải qua 10 năm xây dựng và phát triển, Khu DTSQ miền Tây Nghệ An đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Hàng chục loại hình sinh kế hoạt động hiệu quả đã đóng góp quan trọng vào cải thiện thu nhập và mức sống cho người dân từ nguồn tài nguyên thiên nhiên. Các dịch vụ môi trường được duy trì và bảo vệ từ các dự án trình diễn trên địa bàn. Bên cạnh đó, người dân cũng được đào tạo về cách thức quản lý và sử dụng tài nguyên thiên nhiên bền vững, duy trì truyền thống văn hóa và tri thức bản địa.

Ngoài hưởng lợi trực tiếp, các doanh nghiệp và cộng đồng địa phương còn được hưởng lợi gián tiếp thông qua các hoạt động sản xuất, kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ gắn với nhãn hiệu Khu sinh quyển.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của Khu DTSQ sau khi được UNESCO công nhận, tỉnh Nghệ An luôn quan tâm công tác bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học. Những hoạt động bảo vệ đó đều được gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, làm nền tảng cho kinh tế – xã hội phát triển bền vững.

Cụ thể, năm 2018, tỉnh Nghệ An đã ra Quyết định phê duyệt Chiến lược quản lý Khu dự DTSQ thế giới miền Tây Nghệ An giai đoạn 2017 – 2027, tầm nhìn đến năm 2030. Thông qua đó, tỉnh có thể quản lý bền vững Khu DTSQ trong bối cảnh biến đổi khí hậu trên cơ sở nâng cao hiệu quả bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học, các giá trị văn hoá lịch sử. Đồng thời, hoạt động này cũng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế sinh thái theo các lĩnh vực lợi thế về nông – lâm – ngư nghiệp bền vững, du lịch sinh thái, văn hóa cộng đồng, tăng lợi ích từ rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng và ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở xây dựng chiến lược phát triển dài hạn Khu DTSQ, thời gian tới, Nghệ An có kế hoạch triển khai nhiều chương trình cụ thể với sự tham gia của tất cả các bên liên quan. Trong đó, tỉnh chú trọng tăng cường công tác tuyên truyền, hoàn thiện thể chế, cơ chế tổ chức, điều hành và nâng cao năng lực quản lý Khu DTSQ thế giới miền Tây Nghệ An; Bảo tồn, sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; Bảo tồn đa dạng sinh học, các giá trị văn hóa và phát triển du lịch bền vững…

Authors